ΟΡΜΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Οι ορμόνες είναι μία ειδική κατηγορία εξετάσεων και για τη μέτρηση των περισσοτέρων δεν απαιτείται ιδιαίτερη δίαιτα. Αρκετές όμως ορμόνες, απαιτούν ειδική προετοιμασία ή ειδικές συνθήκες κατά την αιμοληψία.

Για τη μέτρηση της παραθορμόνης και της καλσιτονίνης απαιτείται νηστεία 10 ωρών , οπότε συνιστάται η αιμοληψία να πραγματοποιείται τις πρωινές ώρες.

Από τη μεγάλη κατηγορία των γεννητικών ορμονών, η FSH, η LH, η Ε2 οιστραδιόλη, η προγεστερόνη και η Δ4-ανδροστενδιόνη έχουν μεταβλητές τιμές, ανάλογα με την ημερομηνία της τελευταίας εμμήνου ρύσεως. Επομένως, λαμβάνεται ιστορικό και πρέπει να ενημερώνεται το εργαστήριο για την ημέρα του κύκλου κατά την οποία γίνεται η αιμοληψία, ώστε να αξιολογηθούν καταλλήλως . Ιδανικά , η αιμοληψία για την οιστραδιόλη, την FSH, την LH γίνονται τη 2η-4η ημέρα του κύκλου, ενώ για την προγεστερόνη την 21η ημέρα. Για την Δ4-ανδροστενδιόνη απαιτείται πρωινή λήψη λόγω της ημερήσιας διακύμανσης των επιπέδων της, είναι προτιμότερο η λήψη να γίνεται τις πρώτες 5 ή τις 15 τελευταίες μέρες του κύκλου.

Για τη μέτρηση της τεστοστερόνης δεν απαιτείται ιδιαίτερη νηστεία, ωστόσο επιβάλλεται η λήψη του αίματος να γίνεται νωρίς το πρωί, διότι τα επίπεδά της αλλοιώνονται αργότερα στη διάρκεια της ημέρας. Συγκεκριμένα, εμφανίζουν ημερήσιο ρυθμό, αυξάνονται τις πρώτες πρωινές ώρες, μεταξύ 4:00-8:00 πμ, ενώ το βράδυ μειώνονται. Επίσης, τα επίπεδα της τεστοστερόνης μπορούν να αυξηθούν μετά από άσκηση, επομένως καλό θα είναι πριν από την αιμοληψία να αποφεύγεται κάθε είδους αθλητική δραστηριότητα.

Η κορτιζόλη πρέπει να μετριέται το πρωί, ιδανικά στις 08:00 π.μ., που έχει την υψηλότερη τιμή της. Το απόγευμα, φυσιολογικά, η τιμή της πέφτει στα χαμηλότερα επίπεδα, καθώς υπάρχει ημερήσια διακύμανση στην τιμή της.

Η αιμοληψία για την προλακτίνη θα πρέπει να γίνεται αποκλειστικά το πρωί, καλύτερα με την προϋπόθεση ο εξεταζόμενος να έχει ξυπνήσει 2-3 ώρες πριν. Πριν την αιμοληψία, απαιτείται ο ασθενής να βρίσκεται σε ηρεμία για κάποια λεπτά, και ιδανικά να είναι σε καλή ψυχολογία, χωρίς stress. Πρέπει επίσης να αποφεύγεται για δύο ημέρες πριν την αιμοληψία η χρήση αντιδιουρητικών , οιστρογόνων, αντιβιοτικών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων.

Οι θυρεοειδικές ορμόνες πρέπει να μετρώνται το πρωί, πριν από τη λήψη της αγωγής για τον θυρεοειδή. Συνιστάται στους ασθενείς να μην πάρουν θυροξίνη – η πιο συνηθισμένη αγωγή για τον θυρεοειδή το πρωί πριν την αιμοληψία, αλλά μπορούν να την λάβουν αμέσως μετά. Η λήψη της θα μπορούσε να επηρεάσει το αποτέλεσμα της ορμόνης Τ4 , με την οποία τροφοδοτεί τον οργανισμό . Εάν προηγηθεί η λήψη της θυροξίνης ή άλλων αντιθυρεοειδικών σκευασμάτων το πρωί των εξετάσεων, καλό είναι να ενημερώσετε το μικροβιολόγο και τον ενδοκρινολόγο, προκειμένου να το λάβουν υπόψη τους στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων

Για τη μέτρηση της β-χοριακής γοναδοτροπίνης, β-HCG, στα πλαίσια ανίχνευσης μιας πιθανής εγκυμοσύνης, καταλληλότερη ημέρα αιμοληψίας είναι από την 2η ημέρα καθυστέρησης της περιόδου και μετά. Εάν η εξέταση πραγματοποιηθεί νωρίτερα, υπάρχει περίπτωση να μην ανιχνευθεί μία αρχόμενη εγκυμοσύνη, καθώς δεν έχει αρχίσει η άνοδος της ορμόνης στο αίμα. Στα πλαίσια ενός κύκλου εξωσωματικής γονιμοποίησης, η β-HCG συνήθως μετριέται στο αίμα 12-14 ημέρες μετά από την εμβρυομεταφορά.