Η διεξαγωγή των αιματολογικών εξετάσεων πρέπει πάντα να προηγείται από τη σωστή προετοιμασία του ασθενούς. Επιπροσθέτως, οι συνθήκες αλλά και η ώρα της αιμοληψίας παίζουν σημαντικό ρόλο στην ομαλή διενέργεια των εξετάσεων. Ας θυμηθούμε τις βασικές προϋποθέσεις που θα μας εξασφαλίσουν αξιόπιστα αποτελέσματα.
Για την πραγματοποίηση του βασικού βιοχημικού ελέγχου, ο ασθενής πρέπει να είναι νηστικός 10 ώρες πριν την αιμοληψία και φυσικά να μην έχει φάει πρωινό ή κάποιο ρόφημα πριν από την προσέλευση του το πρωί για τις εξετάσεις αίματος. Το προηγούμενο βράδυ μπορεί και πρέπει να φάει ένα ελαφρύ γεύμα με χαμηλά λιπαρά, για παράδειγμα σαλάτα, ψωμί, ένα άπαχο γιαούρτι και φρούτα. Δεν θα πρέπει να έχει καταναλώσει λιπαρά τρόφιμα ή αλκοόλ. Το προηγούμενο μεσημέρι μπορεί να φάει ένα πλήρες γεύμα με λίγα λιπαρά – ελεύθερη διατροφή, χωρίς και πάλι να καταναλώσει οινοπνευματώδη. Επίσης, πρέπει να λάβει κανονικά τη φαρμακευτική αγωγή που ακολουθεί.
Ειδικά για τη μέτρηση του σακχάρου και της ινσουλίνης, πρέπει να ξέρουμε πως τα επίπεδα τους αυξάνονται με τη λήψη γεύματος και για να επανέλθουν πρέπει να περάσουν τουλάχιστον 3 ώρες, κάτι που καθιστά την πρωινή νηστεία απαραίτητη συνθήκη για την αιμοληψία. Αντιθέτως, η μέτρηση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης δεν επηρεάζεται από την λήψη τροφής, οπότε δεν απαιτείται νηστεία. Πρόκειται επομένως, για έναν άριστο δείκτη της ρύθμισης του σακχάρου τους προηγούμενους τρεις μήνες.
Στις καμπύλες σακχάρου και ινσουλίνης ο ασθενής προσέρχεται στο ιατρείο νηστικός. Τις τρεις προηγούμενες ημέρες είναι ιδανικό να λαμβάνει τροφή πλούσια σε υδατάνθρακες. Πρέπει να γνωρίζει πως θα παραμείνει στον χώρο του μικροβιολογικού για δύο με τρεις ώρες, οπότε πρέπει να έχει ρυθμίσει καταλλήλως το ημερήσιο πρόγραμμά του.
Ας αναφέρουμε μερικές εξετάσεις που επηρεάζονται έντονα από τη λήψη τροφής. Χαρακτηριστική προβληματική εξέταση είναι τα τριγλυκερίδια, τα οποία επηρεάζονται από τη διατροφή της προηγούμενης μέρας. Ειδικά ένα λιπαρό και θερμιδογόνο βραδινό γεύμα ανεβάζει τα τριγλυκερίδια και καθιστά την εξέταση αναξιόπιστη. Το ασβέστιο αίματος βρίσκεται αυξημένο αν έχει καταναλωθεί γάλα πριν την αιμοληψία, το κάλιο ανεβαίνει με τη λήψη πορτοκαλάδας, ο σίδηρος με το κρέας. Επίσης, ο φώσφορος και το μαγνήσιο επηρεάζονται αν δεν έχει προηγηθεί η νηστεία.
Λίγες είναι οι βιοχημικές εξετάσεις που μπορούν να γίνουν αξιόπιστα απογευματινές ώρες. Οι εξετάσεις του ήπατος, SGOT, SGPT, ALP, γ-GT και χολερυθρίνη, καθώς και η γενική αίματος μπορούν να γίνουν και απογευματινές ώρες. Αντίθετα, ο σίδηρος συνιστάται να μη γίνεται απογευματινές ώρες, γιατί η τιμή του μεταβάλλεται σημαντικά μεταξύ πρωινής και απογευματινής αιμοληψίας. Ένα άλλο παράδειγμα έντονης μεταβολής είναι η εξέταση CPK, η οποία αυξάνεται με την έντονη κόπωση και τη μυϊκή άσκηση.
